انواع ترموکوپل و کاربردشان
ترموکوپل یکی از متداولترین و پرکاربردترین سنسورهای اندازهگیری دما در صنعت است. این تجهیز به دلیل قیمت مناسب، سرعت پاسخ بالا، تحمل دمای زیاد و تنوع زیاد در مدلها تقریباً در همه صنایع از کورهها تا صنایع غذایی استفاده میشود.
در این مقاله به معرفی کامل انواع ترموکوپل و کاربرد هرکدام میپردازیم.
ترموکوپل چیست؟
ترموکوپل سنسوری است که از اتصال دو فلز متفاوت یا ناهمنام تشکیل شده و با ایجاد اختلاف ولتاژ در اثر تغییر دما، مقدار دما را اندازهگیری میکند.
به دلیل ساختار ساده و دوام بالا، یکی از بهترین ابزارهای اندازهگیری دما در محیطهای صنعتی محسوب میشود.
انواع ترموکوپل و ویژگیهای آنها
ترموکوپلها بر اساس نوع فلزات به چندین دسته اصلی تقسیم میشوند. هر مدل محدوده دمایی، دقت و کاربرد مخصوص خود را دارد.
۱. ترموکوپل نوع RTD
محدوده دما: حدود ۰ تا +۴۵۰°C
مزایا:
- قیمت متغیر
- دقت بالا
- پایداری بالا
کاربردها:
- صنایع نفت و پتروشیمی
- پالایشگاه ها
۱. ترموکوپل نوع K
ترکیب فلز: کرومل–آلومل
محدوده دما: حدود ۰ تا +۱۲۰۰°C
مزایا:
- قیمت مناسب
- پایداری بالا
کاربردها:
- کورهها
- صنایع فولاد
- بویلرها و بسترهای حرارتی
۲. ترموکوپل نوع J
ترکیب فلز: آهن–کنستانتان
محدوده دما: ۰ تا +۱۳۰۰°C
مزایا:
- مناسب محیطهای کاهشدهنده
- دقت خوب در محدودههای متوسط دما
کاربردها:
- کورهها
- صنایع فولاد
- بویلرها و بسترهای حرارتی
۳. ترموکوپل نوع N
ترکیب فلز: نیکروسیل–پلاتین
محدوده دما: ۰ تا +۱۴۰۰°C
مزایا:
- پایداری بسیار عالی
- مقاوم در برابر اکسیداسیون
- جایگزین مدرن و پیشرفته برای نوع K
کاربردها:
- صنایع هوانوردی
- موتورهای احتراق
- کورههای صنعتی پیشرفته
۴. ترموکوپلهای (R , S , B)
ترکیب فلز: پلاتین–رودیوم
(S) محدوده دمایی: 0 تا +۱۶۰۰°C
(B) محدوده دمایی: 0 تا +۱۷۰۰°C
(R) محدوده دمایی: 0 تا +۱۸۰۰°C
ویژگی: بسیار دقیق و پایدار، اما گرانقیمت
کاربردها:
- کورههای ذوب فلزات
- صنایع شیمیایی
- آزمایشگاههای استاندارد و کالیبراسیون
- کورههای بسیار دما بالا
- صنایع شیشه
مقایسه سریع انواع ترموکوپل
انتخاب ترموکوپل مناسب کاملاً به شرایط کاری شما مانند محدوده دما، نوع محیط، نیاز به دقت و بودجه بستگی دارد. ترموکوپلهای نوع K و J و RTD پرمصرفترینها در صنعت هستند، در حالیکه ترموکوپلهای R, S, B برای شرایط بسیار دما بالا استفاده میشوند.
