تفاوت ترموکوپل K و RTD(PT100) | مقایسه کامل و کاربرد هرکدام

ترموکوپل‌های K و RTD دو مورد از پرکاربردترین انواع سنسورهای دما در صنعت هستند. هر دو قیمت مناسب، عملکرد قابل‌قبول و دسترسی آسان دارند.
اما تفاوت‌های مهمی در محدوده دمایی، مقاومت محیطی، طول عمر و نوع کاربرد دارند که باعث می‌شود انتخاب درست بین آن‌ها اهمیت زیادی داشته باشد.
در این مقاله تفاوت ترموکوپل K و RTD را به زبان ساده و کاملاً کاربردی بررسی می‌کنیم.


مهم‌ترین تفاوت بین ترموکوپل K و RTD محدوده کاری آن‌هاست.

ترموکوپل K

  • محدوده دما: ۰ تا +۱۲۰۰°C
  • مناسب دماهای بالا و محیط‌های صنعتی

ترموکوپل RTD

  • محدوده دما: ۰ تا +۴۵۰°C
  • برای دماهای حساس و دارای دقت بالا

نتیجه:
اگر دما بالاتر از ۴۵۰ درجه است → نوع K مناسب‌تر است.


مواد تشکیل‌دهنده این دو ترموکوپل متفاوت است:

ترموکوپل K

  • کرومل (Chromel)
  • آلومل (Alumel)
    ✔ مقاوم در برابر اکسیداسیون
    ✔ مناسب محیط‌های خشن صنعتی

ترموکوپل RTD(PT100)

  • سنسور PT100
    ✔ مناسب محیط­ های خیلی حساس

نتیجه:
در محیط‌های اکسیدکننده و دمای بالا → K
در محیط‌های نیاز به دقت بالا → PT100


ترموکوپل K

  • پایداری بهتر در دمای بالا
  • کمی حساس به میدان‌های مغناطیسی (به علت وجود نیکل)

ترموکوپل RTD

  • دقت خوب در محدوده دمای پایین
  • سرعت انتقال در دمای بالا

نتیجه:
برای فرایندهای دقیق و بلندمدت دما بالا → K بهتر است.


به‌طور کلی:

تفاوت قیمت معمولاً چشم‌گیر نیست.


✔ کوره‌ها
✔ صنایع فولاد
✔ بویلر و مشعل‌ها
✔ صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
✔ سیستم‌های دما بالا

کاربردهای ترموکوپل RTD

✔ دستگاه‌های تزریق پلاستیک
✔ خشک‌کن‌ها
✔ ماشین‌آلات صنعتی قدیمی
✔ دماهای متوسط
✔ محیط‌های کاهش‌دهنده

اگر دما بالا است → ترموکوپل K

اگر نیاز به دقت بالاست → ترموکوپل RTD

اگر نیاز به طول عمر بیشتر دارید → K

اگر نیاز به سازگاری بالاست → RTD

اگر محیط مرطوب یا خورنده است → K

ترموکوپل‌های K و RTD در بسیاری از صنایع استفاده می‌شوند، اما به دلیل تفاوت در محدوده دمای قابل تحمل، جنس آلیاژ، مقاومت محیطی و طول عمر، باید بر اساس شرایط محیط و نیاز کاری انتخاب شوند.
در بیشتر کاربردهای امروزی، به‌خصوص دماهای بالا، ترموکوپل K انتخاب مناسب‌تری است.